Altyapı ve kanal iksası, boru hatları için açılan uzun ve dar hendeklerin yan yüzeylerini güvenle tutmaya yönelik iksadır. Kanalizasyon kolektörleri, yağmur suyu hatları, içme suyu iletim boruları ve sulama kanalları çoğu zaman yol ortasında, binaların ya da tarım arazilerinin hemen yanında, yeraltı suyunun etkili olduğu derinliklerde döşenir. Şevli kazı için yer olmadığında ya da zemin dik durmadığında palplanş iksa hem çalışanların hem de çevredeki yapıların güvenliğini sağlar.
Antalya'da Kanal İksası Nerelerde Gerekir?
Antalya'nın ovaları, kıyı yerleşimleri ve hızla büyüyen kent merkezi farklı altyapı ihtiyaçları doğurur:
- Kent merkezi: Muratpaşa, Kepez ve Konyaaltı'nda trafiğin yoğun olduğu caddelerde dar şeritte açılan kanalizasyon ve yağmur suyu hendekleri.
- Aksu ve Serik ovaları: Alüvyonlu ve suya yakın zeminlerde ana kolektörler, pompa istasyonları ve sulama hatları.
- Kumluca ve Finike: Sera alanları arasında geçen drenaj ve sulama hatları, dar tarla yollarında çalışma.
- Manavgat ve Alanya: Turizm bölgelerinde atıksu toplama hatları ve arıtma tesisi bağlantıları.
- Döşemealtı ve sanayi alanları: Organize sanayi ve depo alanlarında altyapı bağlantıları.
Ova ilçelerindeki tipik koşulları Serik, Aksu ve Kumluca altyapı ve kanal iksası yazımızda anlattık.
Uygulama Adımları
- Güzergâh ve altyapı tespiti: Hat boyunca mevcut kablo ve borular, ilgili kurum kayıtları ve gerekirse deneme çukurlarıyla belirlenir.
- Trafik ve iş güvenliği planı: Yol üzerinde çalışılacaksa trafik düzenlemesi, işaretleme ve yaya geçişleri planlanır.
- Kademeli ilerleme: Uzun hatlarda palplanşlar bölüm bölüm çakılır, kazı ve boru döşeme bu bölümde yapılır, geri dolgudan sonra profiller sökülerek ileriye taşınır.
- Destek: Hendek derinliğine göre karşılıklı perdeler kuşak kirişleri ve yatay destek çubuklarıyla birbirine dayanır.
- Su kontrolü: Hendek tabanına gelen su pompajla alınır, boru yatağı kuru ve düzgün hazırlanır.
- Geri dolgu ve söküm: Boru döşenip test edildikten sonra kontrollü geri dolgu yapılır, profiller çekilir.
Ekipman
Hendek işlerinde çoğunlukla ekskavatöre takılan vibro çakıcılar kullanılır; bu sayede aynı makine hem çakım hem söküm hem de kazı desteği sağlayabilir. Derin kolektör ve pompa istasyonu çukurlarında daha uzun profiller ve vinçli çekiçler gerekebilir. Hafif ve orta ağırlıkta profiller hat boyunca tekrar tekrar kullanılarak ekonomik bir döngü kurulur.
Dikkat Edilenler
- Mevcut altyapı: Profil hattı ile mevcut hatların kesişmesi en sık karşılaşılan risktir; tespit adımı atlanmaz.
- Yeraltı suyu: Ova ilçelerinde ve kıyıya yakın kesimlerde sığ su, hendek tabanında kum kaynamasına yol açabilir.
- Yol ve bina yakınlığı: Dar caddelerde titreşim ve oturma etkisi değerlendirilir.
- Tarım takvimi: Sulama hatlarında çalışma, sulama sezonunun dışına ya da kısa kesintilere göre planlanabilir.
- Turistik bölgeler: Sezon içinde gürültülü işlere belediye kısıtları gelebilir.
Neden Şevli Kazı Yerine Palplanş?
Altyapı işlerinde ilk akla gelen yöntem çoğu zaman hendek kenarlarını eğimli açmaktır. Ancak Antalya'nın kent merkezinde caddeler dar, iki yanında binalar, kaldırımlar ve başka altyapı hatları vardır; şev açacak genişlik çoğu zaman bulunmaz. Ova ilçelerinde ise zemin gevşek ve suya doygun olabildiği için şevler dik durmaz, sürekli kayar. Bu iki durumda da palplanş iksa, hendeği dar tutarak hem kazı hacmini hem de geri dolgu miktarını azaltır, yola ve komşu yapılara gelen etkiyi sınırlar.
Hazır kutu iksa sistemleri de sığ ve kuru hendeklerde pratik bir seçenektir. Ancak hendek derinleştiğinde, yeraltı suyu ortaya çıktığında ya da boru hattının mevcut hatlarla kesiştiği noktalarda palplanş daha esnek bir çözüm sunar. Kesişme noktalarında profiller hattın üstünden ya da yanından geçecek şekilde düzenlenebilir. Hangi yöntemin seçileceği hendek derinliğine, zemine ve suya göre sahada birlikte değerlendirilir. Pompa istasyonu ve rögar gibi daha geniş çukurlarda ise palplanş ile kapalı bir kuşatma kurularak hem toprak hem su aynı anda kontrol altına alınır.
Teklif İçin Gerekli Bilgiler
Kanal iksası teklifi için hat uzunluğu, hendek genişliği ve derinliği, boru çapı, güzergâhın ilçe ve mahallesi, zemin ve yeraltı suyu bilgisi, trafik koşulları ve işin süresi gereklidir. Hat projesi ve boy kesiti varsa çok yardımcı olur. Bilgileri iletişim sayfamızdan iletebilirsiniz. Daha derin yapı kazıları için derin kazı iksası sayfamıza bakın.
Antalya projeniz için keşif ve fiyat teklifi alın. Her gün 08:00-20:00 arasında arayabilir ya da WhatsApp'tan yazabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Kanal iksasında palplanş ne kadar derine çakılır?
Hendek derinliği, zemin cinsi ve yeraltı suyuna göre değişir. Profil boyu, kazı derinliğine ek olarak yeterli gömme payı bırakacak şekilde proje hesabıyla belirlenir.
Uzun hatlarda aynı profiller tekrar kullanılabilir mi?
Evet. Bölüm tamamlanıp geri dolgu yapıldıktan sonra profiller sökülerek bir sonraki bölüme taşınır. Bu yöntem uzun hatlarda verimlidir.
Ova ilçelerinde yeraltı suyu sorun olur mu?
Aksu, Serik ve Kumluca gibi ova ve kıyı kesimlerinde su sığ olabilir. Palplanş perde suyun girişini sınırlar, kalan su pompajla alınır.
Trafikteki caddelerde çalışma yapılabilir mi?
Yapılabilir. İlgili kurumların izni ve uygun trafik düzenlemesiyle dar şeritlerde bölüm bölüm ilerlenir.